Toen ze als klein meisje in een encyclopedie foto’s zag van de onderkanten van paddenstoelen, ging er een lichtje branden. “Er bestaat iemand die de onderkanten van paddenstoelen fotografeert!”, dacht de toen kleine Sanne Kabalt. Een mooiere baan kon ze op dat moment niet bedenken, niet wetende dat ze later ook echt fotograaf zou gaan worden.

Fotograaf en kunstenaar: beroepen waarvan veel mensen meteen bezorgd worden. “Zou je dat nou wel doen? Daar is geen brood in te verdienen. Alleen de allerbesten kunnen daarmee rondkomen!”: allemaal uitdrukkingen die je vaak hoort. Voor Sanne was dit echter geen reden om een andere studie te gaan kiezen.

“Ik vind dat altijd de minst leuke vraag, maar het is wel de vraag die mensen als eerste stellen: hoe ik rondkom als kunstenaar. Ik vertel veel liever over wat me drijft en waar ik mee bezig ben. Ik vind dat je moet doen waar je hart ligt. Voor mij is dat de kunst. Ik heb daar met alle liefde wat meer geldzorgen en onzekerheid voor over.”

Jongleren

Sanne is in ieder geval niet iemand die stilzit. “Ik doe heel veel tegelijk. Het voelt soms echt als jongleren”, lacht ze. “Ik maak eigen werk, ik doe losse fotografie-opdrachten, ik werk met kinderen, heb m’n eigen kinderkunstcollectief Zeezelaar en ik werk regelmatig in een residentie. Ik vind het leuk, en ook belangrijk, om op verschillende manieren met mijn vak bezig te zijn.”

Op verschillende manieren met haar vak bezig, dat is Sanne absoluut. “Ik zie de foto niet als eindresultaat. Tijdens het maakproces onthult zich de vorm waarop het eindresultaat vertelt wat ik wil. Dit kan uiteenlopen van een installatie tot een projectie tot een groot boek. Ik heb bijvoorbeeld een project gemaakt over hoe je iemand herinnert die er niet meer is. Ik zocht de grenzen van de fotografie op en werkte met onder- en overbelichte en bewogen foto’s. Eén foto heb ik gepresenteerd als een grote doorzichtige print op glas die vrij in de ruimte staat. Mensen konden om het werk heen lopen. Soms kon je amper iets van de foto zien. Juist die frustratie wilde ik oproepen: het gevoel niet bij je herinneringen te kunnen komen.”

recollection

Geïsoleerd van de wereld

Een aantal keren heeft Sanne een residentie gedaan: voor een bepaalde periode (soms kort, maar vaak ook een paar maanden) verblijft ze dan in een plek waar ze werkt aan een project. Deze lente heeft ze drie maanden gewoond en gewerkt in Het Vijfde Seizoen, een kunstenaarsverblijf op het terrein van een psychiatrische instelling in Den Dolder. “Het kostte een maand om contacten te maken met patiënten. Ik ging mee met wandelgroepjes, at mee op verschillende afdelingen en zong mee bij de muziektherapie. Allemaal om vertrouwen te creëren.”

Vervolgens nodigde Sanne steeds twee mensen uit om met elkaar in gesprek gaan. “Ik maakte foto’s van hen tijdens het gesprek en nam het geluid op. Ik ben geïnteresseerd in empathie. Kunnen twee mensen zich inleven in elkaar? Hoe werkt dat als je ziek en verward bent? Wat zeg je tegen elkaar? Hoe ziet empathie er uit, in lichaamstaal, in mimiek? Op dit moment ben ik er een boek over aan het maken. Ik schrijf de dialogen uit en combineer dit met de foto’s. Een van de patiënten zei tijdens zo’n gesprek: ‘Zolang je niet zo over problemen praat zie je er toch niks van’. Het valt mij ook op dat er in de teksten meer ‘te zien’ is dan in de fotografie, op een bepaalde manier. En toch zie je ook dingen gebeuren visueel. Die wisselwerking vind ik spannend.”

zolang_1 zolang_2

Maar dit is niet de enige residentie die Sanne gedaan heeft. Ze is ook een tijd in IJsland geweest en heeft daar foto’s van het IJslandse landschap gemaakt waarin je meer kunt zien dan het landschap alleen. “Ook dat project wordt een boek, waarin bergen kunnen bewegen en rotsen draken zijn. Een fotoboek met zwart-wit-fotografie, maar dan speciaal voor kinderen. Ik wil dit boek graag uitgeven, maar het is vanwege de grootte en de verschillende papiersoorten heel kostbaar om te laten drukken.” Of ze niet liever altijd dit soort residenties doet? “Nee, het heeft juist die waarde en focus omdat het voor een tijdje is.” Sanne zal voorlopig dus lekker door blijven gaan met jongleren.

some-say-2 some-say-1

Een overtuigd kunstenaar

Spijt van haar keuze voor het kunstenaarsbestaan heeft Sanne nooit gehad. “Ik ben overtuigd van wat ik doe. Door middel van kunst kan je mensen laten nadenken. Je geeft echt iets van jou aan anderen. Je kan anderen helpen om een mooier leven te leiden. Voor mij is het bijna een noodzaak om me op deze manier te uiten; anders zou het allemaal in m’n hoofd blijven spoken.”

“Het schommelende, golvende bestaan heb ik er graag voor over. Op een gegeven moment leer je om vertrouwen te hebben. Soms heb ik het periodes heel druk en dan daarna toch weer rustig. Ik weet nu dat die golf altijd weer omhoog gaat.”

www.sannekabalt.com